ماه مبارک رمضان از دیدگاه قرآن و سنت
1- خویشتن را ارزیابی کن: پس از رمضان باید عملکرد خودرا ارزیابی کنید. اگر اعمال تان ارتقاء نموده و به سوی وضعیت بهتر تغییر یافته، شاد باش و اگر بر عبادات سست شدی برخود بیمناک باش.
2- پرهیزکاری: بپرهیز از اینکه توبه ات را بشکنی و از عهدی که باالله بستی تخلف نمائی. مگذار بنای تقوای را که درین ماه با عبادت و اطاعت ساختی، با گناه و معصیت ویران شود.
3- اعتماد به نفس: رمضان به تو نشان داد که توانائی التزام، استقامت، ترک منکرات، حفظ اخلاق نیکو و پا بندی به نیکی ها را داری، پس مطمئن باش که به توفیق الله متعال بعد از رمضان نیز چنین میتوانی.
4- اهتمام به روزه شوال: پیامبر (صلی الله علیه وسلم) فرمود: کسیکه ماه رمضان و شش روز شوال را روزه بگیرد، گوئی همۀ عمر را روزه گرفته است.
5- تلاش شود بعد از رمضان روزه های نفلی چون روزۀ دوشنبه و پنج شنبه، سه روز در هرماه را گرفته و در راه تزکیه نفس اهتمام شود.
6- پرداخت زکات فطر: به قول ابن عباس (رضی الله تعالی عنه) پیامبر (صلی الله علیه وسلم) جهت پاک کردن روزه از اثر زشت اعمال بیهوده و بدگوئی و تامین غذای مساکین، صدقه فطر را واجب قرار دادند.
آداب عید:
- پیامبر (صلی الله علیه وسلم) در عید فطر با چند خرمای طاق افطار می کردند ولی در عید اضحی بعد از نماز عید، از گوشت قربانی میخوردند.
- رسول الله (صلی الله علیه وسلم) در روز عید هنگام رفتن به مسجد تکبیر می گفت. تکبیر عید فطر از غروب خورشید آخرین روز رمضان شروع میشود و آخرین وقت آن پایان نماز عید میباشد. الفاظ تکبیر چنین اند: الله اکبر الله اکبر، لا اله الا الله، والله اکبر و لله الحمد.
- تبریک و تهنیت گفتن به یکدیگر: اصحاب رسول الله (صلی الله علیه وسلم) هنگامیکه روز عید همدیگر را ملاقات میکردند به یکدیگر میگفتند: (تقبل الله منا و منکم) یعنی الله از ما و شما قبول گرداند.
- غسل کردن و پوشیدن بهترین لباس
- تغییر مسیر رفت و برگشت عیدگاه: پیامبر (صلی الله علیه وسلم) در روز عید از راهی به مسجد می رفت و از دیگری بر می گشت.
نماز عید:
نماز عید فطر و قربان در سال دوم هجری تشریع شده است و سنت است که در مصلا (عیدگاه) خوانده شود که وسیع تر از فضای مسجد است، تا مردمان تمام قریه ها و نواحی بتوانند گرد هم جمع آیند. اگر ممکن باشد خوب است که در روز عید زنان، مردان و اطفال مؤمن همه به عیدگاه بروندو در این گردهمائی ایمانی اشتراک ورزند. طبق مذهب خنفی نماز عید واجب بوده، دو رکعت و دارای شش تکبیر میباشد. نماز عید باید در جماعت ادا گردد و با خطبۀ بعد از آن تکمیل گردد.
منکرات عید:
در عید باید از منکرات ذیل جداً خودداری گردد:
1- اختلاط مردان با زنان بیگانه در بازار ها، خانه ها و سایر محلات.
2- مصافحه و دست دادن به نامحرم.
3- سهل انگاری در ادای نمازها.
4- سپری کردن وقت در سرگرمی های حرام.
5- بی توجهی نسبت به اعمال و لباس غیر شرعی همسران و دختران.
6- تکبر و کوچک شمردن دیگران.
7- رفتن زنان با آرایش و عطر آلود به اماکن عمومی و ایجاد اختلاط.
8- اسراف در تمام موارد خصوصاً در لباس، خوراک و غیره.........
9- عدم رعایت صلۀ رحم خصوصاً با خویشاوندان فقیر و بی بضاعت.
10- روزه گرفتن در روز اول عید فطر و عید اضحی.
ویژگی های اعیاد مسلمین
جشن های مسلمانان دو ویژگی بزرگ دارند که عبارت اند از: ویژگی ربانی و ویژگی انسانی.
الف: ویژگی ربانی: این که انسان در روز عید، الله را فراموش نکند، زیرا عید به مفهوم راه افتادن دنبال شهوت ها و آرزو ها نیست، بلکه جشنی است که با تکبیر، نماز عید و تقرب به پروردگار متعال آغاز میگردد.
ب: ویژگی انسان: که در شادی و سرور و تجدید رابطه با دیگران جلوه میکند، به همین خاطر اسلام در عید صدقۀ فطر را تشریع کرده، و آنرا بر بزرگ و کوچک، برده و آزاده و مرد و زن واجب نموده است.
عبدالتواب "تواب"